Aktualności

Z okazji 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie białostockim sekretarz stanu USA Antony Blinken ogłosił wsparcie Stanów Zjednoczonych dla rozwoju wirtualnego zwiedzania online Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

„Stany Zjednoczone zawsze będą waszym partnerem w podtrzymywaniu pamięci o tej historii. Podejmujemy kolejny krok w tym kierunku, współpracując z Kongresem nad przeznaczeniem 1 miliona dolarów na stworzenie wirtualnego zwiedzania Auschwitz-Birkenau, aby umożliwić doświadczenie tego miejsca również tym, którzy nie mogą go odwiedzić osobiście” – powiedział sekretarz Blinken.

„Fundacja Auschwitz-Birkenau od początku swojego istnienia koncentruje się na zachowaniu Miejsca Pamięci dla przyszłych pokoleń. Dziś jednak coraz intensywniej angażuje się również w projekty edukacyjne. Stworzenie specjalnej platformy, dzięki której ludzie z całego świata będą mogli zwiedzać teren Muzeum online, przy dodatkowym wsparciu ze strony USA, będzie miało kluczowe znaczenie dla rozwoju tej wyjątkowej i innowacyjnej koncepcji” – powiedział prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau i dyrektor Muzeum Auschwitz, dr Piotr M. A. Cywiński.

„Żadne działania edukacyjne Muzeum wspierane przez Fundację nie są finansowane z Funduszu Kapitału Wieczystego, który został utworzony wyłącznie w celu ochrony Miejsca Pamięci” – dodał Cywiński.

Innowacyjna platforma „Auschwitz. In Front of your Eyes”, dzięki której miliony osób uzyskają dostęp do edukacji prowadzonej bezpośrednio z autentycznego Miejsca Pamięci, umożliwia zwiedzanie terenu byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau online z przewodnikiem. Zwiedzanie odbywa się na żywo, a edukator korzysta z materiałów multimedialnych, archiwalnych fotografii, dzieł sztuki, dokumentów oraz świadectw Ocalałych.

Ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski powiedział: „Wkład Stanów Zjednoczonych jest wyrazem naszego zaangażowania w działanie na rzecz tego, aby hasło ‘Nigdy więcej’ miało realne znaczenie. Ambasada USA w Polsce aktywnie przeciwdziała antysemityzmowi. Z dumą współpracujemy z Fundacją Auschwitz-Birkenau i Miejscem Pamięci przy tym ważnym i innowacyjnym projekcie edukacyjnym, który dotrze do odbiorców na całym świecie”.

„Rozwój tej technologii oraz wykorzystanie platformy do celów edukacyjnych pozwoli nam wspólnie zachować i upowszechniać na świecie tragiczne doświadczenia ofiar i Ocalałych z Auschwitz. Mam nadzieję, że wkrótce do Stanów Zjednoczonych, Monako i Malty dołączą kolejne państwa wspierające ten projekt. W dobie rosnącej polaryzacji i napięć społecznych wykorzystanie narzędzi umożliwiających dotarcie do coraz szerszego grona odbiorców staje się koniecznością. Doskonała współpraca Fundacji, Muzeum oraz globalnych liderów technologicznych przy tworzeniu tej platformy przyczynia się do realizacji naszej misji” – powiedział Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Projekt tej specjalnej platformy, dedykowanej Miejscu Pamięci, powstał we współpracy Muzeum, Fundacji Auschwitz-Birkenau oraz izraelskich firm AppsFlyer i Diskin, przy wsparciu wyspecjalizowanych partnerów, takich jak Orange, który zapewnił stabilny i szybki dostęp do bezprzewodowego internetu na terenie Miejsca Pamięci, a także dzięki zaangażowaniu licznych darczyńców prywatnych i fundacji.

20 czerwca w warszawskiej siedzibie Deloitte Polska, wieloletniego darczyńcy korporacyjnego Fundacji, odbyło się 18. posiedzenie Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau. Misją Fundacji jest zabezpieczenie procesu zachowania autentycznych pozostałości niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau oraz wspieranie działalności edukacyjnej Miejsca Pamięci.

Uczestników powitał Tomasz Konik, prezes Deloitte Polska: „Deloitte jest dumnym partnerem Fundacji Auschwitz-Birkenau od 2014 roku. Działania Fundacji na rzecz zachowania Miejsca Pamięci mają dziś szczególne znaczenie, zwłaszcza w kontekście tego, że świat nie wyciągnął w pełni wniosków z tej tragicznej historii. Pamięć jest niezwykle ważna, ale chodzi również o budowanie lepszej przyszłości dla nas wszystkich. Działania Fundacji dają nadzieję, że możliwa jest zmiana na lepsze. W tym sensie nasze wartości i działania są bardzo zbliżone. Nasza firma również dąży do wywierania pozytywnego wpływu na otaczającą rzeczywistość. Od początku wojny w Ukrainie aktywnie wspieramy nie tylko naszych pracowników i ich rodziny w Kijowie, ale także uchodźców. Dziękuję za inspirację i liczę na dalszą współpracę przy kolejnych projektach”.

Na początku posiedzenia członkowie Rady jednogłośnie zdecydowali o powołaniu Romana Rewalda, prawnika i mediatora polsko-amerykańskiego pochodzenia, w skład Rady.

W swoim wystąpieniu dyrektor Muzeum Auschwitz i prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau, dr Piotr M. A. Cywiński, podkreślił znaczące wsparcie Fundacji dla konserwatorek, które zostały zmuszone do opuszczenia ogarniętej wojną Ukrainy. Odniósł się również do wyjątkowego projektu konserwacji dziecięcych butów, współfinansowanego przez Fundację oraz darczyńców prywatnych, w tym International March of the Living.

„Fundacja rozwija swoją działalność edukacyjną, nie rezygnując z podstawowej misji, jaką jest konserwacja. Jednym z najważniejszych projektów jest platforma umożliwiająca zwiedzanie Miejsca Pamięci online z przewodnikiem na żywo. Projekt zostanie zaprezentowany podczas międzynarodowej konferencji metodycznej w Muzeum, a jego uruchomienie nastąpi w najbliższym czasie” – powiedział dr Cywiński.

Platforma rozwijana jest wspólnie przez Fundację, Muzeum oraz dwie izraelskie firmy – AppsFlyer i Diskin. Realizacja projektu możliwa jest dzięki wsparciu prywatnych darczyńców ze Stanów Zjednoczonych oraz firmy Orange, która zapewniła stabilny i szybki dostęp do bezprzewodowego internetu na terenie Miejsca Pamięci.

„Od kilku miesięcy prowadzimy testy z udziałem wybranych grup szkolnych i akademickich oraz pracowników firm, które wsparły finansowo powstanie platformy. Warto podkreślić, że platforma ma charakter interaktywny – uczestnicy mogą zadawać pytania i dzielić się refleksjami w czasie rzeczywistym. Naszym celem nie jest zastąpienie wizyty w autentycznym miejscu, lecz jej uzupełnienie – poprzez lepsze przygotowanie lub pogłębienie zdobytej wiedzy. Z badań prowadzonych po wizytach online wynika, że dla wielu osób jest to impuls do odwiedzenia Miejsca Pamięci osobiście. Jednocześnie mamy świadomość, że dla części odbiorców będzie to jedyna możliwa forma kontaktu z autentycznym miejscem” – podkreślił Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji.

Środki na działalność edukacyjną Fundacji nie pochodzą z zysków Funduszu Kapitału Wieczystego, który wspiera wyłącznie prace konserwatorskie. „W ubiegłym roku pozyskaliśmy 2,3 miliona złotych na działania edukacyjne. Platforma została w dużej mierze sfinansowana ze środków prywatnych. Monako i Malta były pierwszymi państwami, które przeznaczyły środki na zwiedzanie online dla uczniów w Europie” – powiedział Soczewica.

Fundusz Kapitału Wieczystego, utworzony i zarządzany przez Fundację Auschwitz-Birkenau, jest obecnie wspierany przez blisko 40 państw. Jego wartość wynosi około 178 milionów euro, przy docelowej kwocie 180 milionów euro. Zyski z inwestowania środków Funduszu przeznaczane są na konserwację Miejsca Pamięci Auschwitz. Na początku bieżącego roku łączna kwota wsparcia Fundacji dla prac konserwatorskich przekroczyła 100 milionów złotych.

Agnieszka Tanistra-Różanowska, kierowniczka Globalnego Planu Konserwacji, przedstawiła informacje dotyczące ochrony przedmiotów należących do ofiar Auschwitz – w tym butów dziecięcych – oraz prac prowadzonych na terenie Auschwitz II-Birkenau. Omówiła również konserwację ruin komór gazowych i krematoriów, historycznych budynków murowanych i drewnianych, w szczególności baraków więźniarskich, a także działania związane z oczyszczaniem rowów odwadniających w celu ochrony terenu przed negatywnym wpływem wód opadowych.

Podczas posiedzenia Rada zatwierdziła sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji za 2022 rok oraz roczne plany działań i plany finansowe. Członkowie Rady zatwierdzili również sprawozdanie finansowe Fundacji za 2022 rok, które – zgodnie z niezależnym audytem przeprowadzonym przez KPMG – nie budziło zastrzeżeń i przedstawia rzetelny oraz przejrzysty obraz wydatków i przepływów finansowych. Sprawozdanie jest w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami.

Laboratoria Konserwatorskie Muzeum Auschwitz rozpoczęły dwuletni projekt konserwacji około 8 000 dziecięcych butów znajdujących się w zbiorach Miejsca Pamięci. Stanowią one przejmujący symbol cierpienia najmłodszych ofiar niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz. Projekt finansowany jest przez Fundację Auschwitz-Birkenau oraz International March of the Living we współpracy z Neishlos Foundation i izraelskim filantropem Matim Kochavim.

„Buty dziecięce są jednym z najbardziej poruszających świadectw zbrodni popełnionych w Auschwitz, dlatego tak ważne jest podjęcie działań na rzecz ich jak najdłuższego zachowania. W planowanych pracach konserwatorskich szczególne znaczenie będzie miało indywidualne podejście do każdego obiektu” – powiedział Rafał Pióro, zastępca dyrektora Muzeum ds. konserwacji.

W ramach dwuletniego projektu planowana jest konserwacja oraz opracowanie dokumentacji opisowej i fotograficznej około 8 000 obiektów. Każdy but zostanie zmierzony, a następnie sporządzona zostanie karta obiektu zawierająca fotografię oraz szczegółowy opis. Na podstawie zebranych informacji powstanie baza danych dotycząca zarówno producentów, jak i właścicieli obuwia.

Celem prac jest spowolnienie procesów starzenia. Buty wykonane są z różnych materiałów, które wzajemnie na siebie oddziałują. W zależności od ich stanu zachowania, rodzaju i właściwości, po przeprowadzeniu specjalistycznych badań zastosowane zostaną odpowiednie zabiegi, takie jak oczyszczanie powierzchni, stabilizacja procesów korozji metali, stabilizacja tkanin metodą igłową, wzmacnianie struktury skóry czy zabezpieczanie elementów metalowych przed wpływem czynników atmosferycznych.

„Każdy z obiektów posiada indywidualne cechy, uszkodzenia oraz ślady użytkowania przez właścicieli, które determinują zakres działań konserwatorskich oraz dobór odpowiednich metod i środków” – powiedział Mirosław Maciaszczyk, konserwator z Laboratoriów Konserwatorskich Muzeum.

W wyniku przeprowadzonych prac poprawi się stan fizyczny i chemiczny obiektów, co umożliwi ich długoterminowe przechowywanie oraz ekspozycję.

„Zachowanie oraz szczegółowe opracowanie historyczne tej wyjątkowo ważnej grupy przedmiotów osobistych ma ogromne znaczenie zarówno z punktu widzenia konserwatorskiego, jak i etycznego. Zakładamy, że dzięki realizacji projektu uda się przynajmniej częściowo zidentyfikować właścicieli obuwia, a ich historie będą symbolem setek tysięcy bezimiennych ofiar” – powiedziała Elżbieta Cajzer, kierowniczka zbiorów.

W zbiorach Muzeum znajduje się około 110 000 butów, w tym około 8 000 dziecięcych. Większość z nich prezentowana jest na wystawie stałej.

Kolekcja jest bardzo zróżnicowana i obejmuje różne rodzaje obuwia, takie jak sandały, pantofle czy buty, wykonane z różnych materiałów i w różnych rozmiarach. Obuwie odnalezione po wyzwoleniu obozu to w większości pojedyncze egzemplarze – jedynie niewielka część stanowi pary.

Większość dziecięcych butów pozostaje niezidentyfikowana, jednak w niektórych przypadkach możliwe jest ustalenie ich pochodzenia dzięki oznaczeniom producentów. Zachowały się także pojedyncze egzemplarze z podpisami – imionami i nazwiskami oraz adresami – które umożliwiają identyfikację właścicieli.

Szacuje się, że do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz deportowano około 232 000 dzieci i młodzieży, z czego około 216 000 stanowili Żydzi, 11 000 Romowie, około 3 000 Polacy, ponad 1 000 Białorusini oraz kilkuset Rosjan, Ukraińców i przedstawicieli innych narodowości. Łącznie w obozie zarejestrowano około 23 000 dzieci i młodzieży, z czego około 700 zostało wyzwolonych w styczniu 1945 roku.