Aktualności

20 czerwca w warszawskiej siedzibie firmy KPMG, która od początku wspiera działalność Fundacji, odbyło się 19. posiedzenie Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Spotkanie otworzył przewodniczący Rady Marek Zając, a uczestników powitali Andrzej Marczak, szef działu doradztwa podatkowego w Europie Środkowo-Wschodniej w KPMG, oraz Łukasz Ziąbkowski, kluczowy audytor KPMG:

„Działalność charytatywna jest wpisana w nasze DNA i nasze wartości. Nasze działania pro bono mają również wymiar edukacyjny. Cieszymy się, że możemy wspierać działalność Fundacji naszym profesjonalnym doświadczeniem” – powiedział Andrzej Marczak.

„Dążymy do tego, aby nasze audyty były na najwyższym poziomie. Cieszy nas ta wieloletnia współpraca i mamy nadzieję, że będzie kontynuowana” – dodał Łukasz Ziąbkowski.

Prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau i dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, dr Piotr M. A. Cywiński, podkreślił w swoim wystąpieniu: „W 2023 roku Fundacja przekazała Muzeum 27 milionów złotych na prace konserwatorskie. To najwyższa kwota od momentu, gdy Fundusz Kapitału Wieczystego rozpoczął wspieranie działań Muzeum w zakresie ochrony Miejsca Pamięci w 2012 roku”.

„Osiągnęliśmy stabilność i stworzyliśmy swoisty parasol ochronny nad Muzeum. Fundacja bierze na siebie ogromny ciężar finansowania prac konserwatorskich” – dodał.

Dyrektor zwrócił również uwagę na znaczenie bieżących działań Fundacji oraz rozwój projektu zwiedzania online „Auschwitz. In Front of your Eyes” dla edukacji o historii niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz.

„Obiecaliśmy sobie, że po utworzeniu Funduszu Kapitału Wieczystego zaczniemy także wspierać misję edukacyjną Muzeum. W czasie pandemii COVID-19 stało się jasne, że część narracji musi zostać przeniesiona do przestrzeni online. Rozpoczęliśmy współpracę z firmą AppsFlyer nad stworzeniem nowego rodzaju zwiedzania. W efekcie powstała specjalna platforma do zwiedzania online, którą uruchomiliśmy w styczniu tego roku” – powiedział dyrektor, podkreślając jednocześnie, że rozwój projektu i jego finansowanie są zabezpieczone na przyszłość.

Jednym z kluczowych elementów prezentacji była również nadchodząca 80. rocznica wyzwolenia Auschwitz, do której przygotowania rozpoczęto już w 2023 roku.

„Z powodzeniem rozstrzygnęliśmy przetarg na budowę całej infrastruktury – zarówno głównego namiotu, w którym odbędą się uroczystości, jak i namiotów pomocniczych oraz namiotu prasowego. Planujemy również uruchomienie studia telewizyjnego, które będzie emitować specjalny program przez kilka godzin przed i po wydarzeniu. Transmisja będzie dostępna bezpłatnie – zarówno drogą satelitarną, jak i w internecie. Poprzednie rocznice – 70. i 75. – oglądało od 500 do 700 milionów osób na całym świecie” – powiedział Piotr Cywiński.

Dyrektor Cywiński wspomniał także o planach stworzenia nowej, immersyjnej wystawy sztuki obozowej, która powstanie w budynku dawnej kuchni obozowej na terenie Auschwitz I.

Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau, podkreślił: „Większość działań Fundacji jest kontynuowana. Udało się utrzymać program stypendialny dla ukraińskich konserwatorów, który początkowo był finansowany przez Fundację, następnie przez rząd Niemiec, a w tym roku wspierany jest przez Tajwan”.

„Jesteśmy bardzo wdzięczni za wsparcie projektu zwiedzania online, które otrzymaliśmy od firm Google i Orange. W związku z rozwojem projektów edukacyjnych wspieranych przez Fundację, w tym zwiedzania online, planujemy uruchomienie specjalnego programu szkoleniowego dla przewodników Muzeum. Opracowaliśmy także nową strategię edukacyjną Muzeum, która została sfinansowana przez rząd Norwegii” – dodał.

Podkreślono, że środki przeznaczane na działalność edukacyjną Fundacji nie pochodzą z zysków Funduszu Kapitału Wieczystego, który wspiera wyłącznie prace konserwatorskie.

Fundusz Kapitału Wieczystego utworzony i zarządzany przez Fundację Auschwitz-Birkenau wspierany jest przez blisko 40 państw. Jego obecna wartość przekracza 180 milionów euro. Zyski z inwestowania środków Funduszu przeznaczane są na konserwację Miejsca Pamięci Auschwitz. Na początku bieżącego roku łączna kwota wsparcia Fundacji dla prac konserwatorskich przekroczyła 100 milionów złotych.

Jolanta Banaś-Maciaszczyk, kierowniczka działu konserwacji Muzeum, przedstawiła aktualne informacje dotyczące prac konserwatorskich, obejmujących m.in. przedmioty należące do ofiar Auschwitz – w tym buty dziecięce – oraz działania prowadzone na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau: zabezpieczanie ruin komór gazowych i krematoriów, historycznych budynków murowanych i drewnianych – przede wszystkim baraków więźniarskich, konserwację archiwów i przedmiotów należących do ofiar, metalu z tzw. magazynów Kanady, warstw malarskich oraz zieleni.

Podczas posiedzenia zatwierdzono sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji za 2023 rok, a także roczne plany działań i plany finansowe. Członkowie Rady zatwierdzili również sprawozdanie finansowe za 2023 rok, które – zgodnie z niezależnym audytem przeprowadzonym przez KPMG – nie budziło zastrzeżeń i przedstawia rzetelny oraz przejrzysty obraz wydatków i przepływów finansowych. Sprawozdanie jest w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami.

Google wspiera rozwój projektu „Auschwitz. In Front of your Eyes”. Dzięki temu osoby na całym świecie będą mogły zwiedzać były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz-Birkenau online, z przewodnikiem na żywo. Dzięki grantowi w wysokości 1 miliona dolarów przyznanemu przez Google.org – organizację non-profit Google – możliwe będzie rozszerzenie edukacji o Auschwitz i Holokauście na skalę globalną oraz poprawa dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, mieszkańców odległych regionów i tych, którzy nie mogą podróżować.

Wsparcie Google przyczyni się do dalszego rozwoju platformy technologicznej oraz zwiększenia jej dostępności. Obejmuje to m.in. wprowadzenie napisów na żywo, tłumaczeń wspomaganych przez sztuczną inteligencję na wiele języków oraz digitalizację świadectw Ocalałych wykorzystywanych podczas zwiedzania. Dodatkowo przewodnicy zostaną objęci kompleksowym programem szkoleń, a zasięg tej formy zwiedzania będzie rozwijany na całym świecie, m.in. poprzez współpracę ze szkołami i ułatwienie dostępu dla uczniów.

Wsparcie to stanowi kontynuację wieloletniej współpracy z Google, w ramach której Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau – wspólnie z Google Arts & Culture – udostępniły online ważne historie związane z Auschwitz oraz ponad 700 obiektów ze swoich zbiorów.

Projekt „Auschwitz. In Front of your Eyes” powstał w ciągu trzech lat we współpracy Muzeum, Fundacji Auschwitz-Birkenau oraz firm takich jak AppsFlyer, DISKIN i Orange. Platforma jest dostępna dla użytkowników od stycznia tego roku.

13 maja w Warszawie odbyła się debata z udziałem Rowana Barnetta, dyrektora Google.org na Europę, Bliski Wschód i Afrykę, dr. Piotra M. A. Cywińskiego, dyrektora Muzeum Auschwitz-Birkenau, oraz Wojciecha Soczewicy, dyrektora generalnego Fundacji Auschwitz-Birkenau. Gościem honorowym wydarzenia był Ocalały z Auschwitz, Bogdan Bartnikowski.

„Bardzo się cieszę, że Muzeum mogło uruchomić ten wyjątkowy program. Trzy lata temu byłem świadkiem jego początków i z dużym zainteresowaniem obserwowałem jego rozwój. Niezwykle ważne jest, aby ludzie z różnych krajów i kontynentów mogli – dzięki nowoczesnym technologiom – zobaczyć, czym było Auschwitz, bez konieczności osobistego przyjazdu do Muzeum” – powiedział Bogdan Bartnikowski.

Podkreślił on również znaczenie autentycznego przedstawiania miejsca i przywołał doświadczenie z niedawnego szkolenia przewodników: „Muszę przyznać, że moje częste wizyty w Miejscu Pamięci sprawiły, że w pewnym sensie się na nie uodporniłem. Można powiedzieć, że przyzwyczaiłem się do tego miejsca. Jednak gdy usiadłem przed grupą przewodników w baraku, w którym byłem więziony, było to dla mnie niezwykle poruszające doświadczenie. Mogłem dokładnie wskazać miejsce, gdzie stało trzypiętrowe łóżko, na którym spałem. Po drugiej stronie, pośrodku baraku, przetrzymywano około dwustu młodych Żydów, prawdopodobnie wybranych do dalszej pracy w niemieckim przemyśle i górnictwie. A tutaj, przy ścianie baraku, widziałem stos ciał zamordowanych, torturowanych więźniów, czekających na spalenie”.

Uczestnicy spotkania mieli również możliwość zobaczenia platformy „Auschwitz. In Front of your Eyes” w praktyce – podczas zwiedzania online na żywo zorganizowanego w ramach wydarzenia.

„W obliczu zbliżającej się 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz niezwykle istotne jest, aby jak najwięcej osób na świecie mogło poznać to miejsce i jego historię. Ma to szczególne znaczenie w kontekście trudnej i nieprzewidywalnej sytuacji na świecie – kolejnych konfliktów zbrojnych, rosnącego poziomu odczłowieczenia, terroryzmu i ksenofobii. W takich czasach potrzebne jest silne poczucie odpowiedzialności, które można budować przede wszystkim w oparciu o prawdę i pamięć” – powiedział dr Piotr M. A. Cywiński.

„Zwiedzanie online Miejsca Pamięci Auschwitz powstało z potrzeby udostępnienia tego miejsca wszystkim, którzy z różnych powodów nie mogą odwiedzić go osobiście. Było to ogromne wyzwanie – także technologiczne. Decyzja Google o dołączeniu do tego projektu i wniesieniu swojego doświadczenia w rozwój technologii poszerzających dostęp do historii Auschwitz i Zagłady ma ogromne znaczenie” – podkreślił Wojciech Soczewica.

„Udostępnienie historii i doświadczenia Auschwitz ludziom na całym świecie ma kluczowe znaczenie dla zachowania pamięci o Holokauście. Technologia może być potężnym narzędziem wspierającym edukację i pamięć. Nasz grant w wysokości 1 miliona dolarów pozwoli rozszerzyć ofertę zwiedzania online o kolejne języki, poprawić dostępność oraz zdigitalizować świadectwa Ocalałych, aby ich historie mogły być przekazywane przyszłym pokoleniom i nigdy nie zostały zapomniane” – powiedział Rowan Barnett, dyrektor Google.org na Europę, Bliski Wschód i Afrykę.

„Zaangażowanie międzynarodowych organizacji we współpracę z Muzeum Auschwitz-Birkenau ma szczególną wartość. Wspólnie pokazujemy, jak skutecznie wzmacniać pamięć historyczną, aby przeciwdziałać obojętności oraz próbom jej zniekształcania i instrumentalizacji” – dodał Wojciech Soczewica.

Zwiedzanie online trwa około dwóch godzin i obejmuje dwie części: Auschwitz I oraz Auschwitz II-Birkenau. Odbywa się na żywo. W jego trakcie wykorzystywane są materiały multimedialne, archiwalne fotografie, dzieła sztuki, dokumenty oraz świadectwa Ocalałych. Platforma umożliwia także interakcję z przewodnikiem oraz zadawanie pytań.

11 listopada ambasador Norwegii w Polsce, Anders Eide, odwiedził Miejsce Pamięci oraz Muzeum Auschwitz-Birkenau. Podczas wizyty podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy stroną norweską, Fundacją Auschwitz-Birkenau oraz Muzeum Auschwitz.

Porozumienie dotyczy współpracy na rzecz wzmacniania misji Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau poprzez rozwijanie edukacji przyszłych pokoleń oraz zachowanie pamięci o ofiarach i Ocalałych z niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Współpraca realizowana będzie w ramach programu „Strategia edukacyjna Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau z wykorzystaniem innowacyjnych technologii”. Projekt finansowany jest ze środków Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Norwegii.

Podczas wizyty w Miejscu Pamięci ambasador Eide wraz z rodziną zwiedził teren byłego obozu. Złożył wieniec pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu bloku 11 – w miejscu pierwszej egzekucji przez rozstrzelanie, przeprowadzonej 80 lat temu, 11 listopada 1941 roku – oddając hołd wszystkim ofiarom niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. Następnie odwiedził siedzibę Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Zagładzie oraz wziął udział w spotkaniu poświęconym wyzwaniom edukacji w Miejscu Pamięci. Wpisał się również do księgi pamiątkowej Muzeum.

„Jestem głęboko wdzięczny za możliwość odwiedzenia dziś Auschwitz-Birkenau wraz z rodziną i pracownikami ambasady. Jestem również zaszczycony i wdzięczny, że Norwegia – dzięki funduszom EOG i norweskim – może wspierać niezbędną działalność Fundacji Auschwitz-Birkenau w zakresie zachowania pamięci o ofiarach oraz Muzeum Auschwitz-Birkenau” – napisał ambasador Eide.

„Edukacja w Miejscu Pamięci była, jest i pozostanie niezwykle ważna. Wizyta w autentycznym miejscu stanowi wyjątkowe doświadczenie dla każdego odwiedzającego, niezależnie od tego, skąd pochodzi. Jednak w obliczu różnych ograniczeń intensywnie rozwijamy formy edukacji zdalnej, aby jak najwierniej przekazywać doświadczenie autentycznego miejsca pamięci” – powiedział dyrektor MCEAH Andrzej Kacorzyk.

„Fundacja oraz Miejsce Pamięci dostosowują się do nowych uwarunkowań związanych z pandemią COVID-19. Charakter zwiedzania będzie się zmieniał. Obserwujemy rosnące zainteresowanie poznawaniem Miejsca Pamięci za pośrednictwem internetu i nowych technologii” – powiedział Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji.

„Dlatego szczególnie istotne jest, że Norwegia była jednym z pierwszych państw, które zdecydowały się wesprzeć edukatorów i przewodników muzealnych oraz przeznaczyć na ten cel środki. Mam nadzieję, że inne państwa pójdą w ślady Norwegii. Zadaniem Fundacji pozostaje jednak pozyskiwanie środków na projekty edukacyjne realizowane przez zespół Muzeum” – podkreślił Soczewica.

Program „Strategia edukacyjna Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau z wykorzystaniem innowacyjnych technologii” realizowany jest we współpracy z Norweskim Centrum Badań nad Zagładą i Mniejszościami oraz Uniwersytetem SWPS w Warszawie.

Fundacja Auschwitz-Birkenau nawiązała współpracę z Echoes & Reflections, jednym z najważniejszych programów edukacyjnych dotyczących Zagłady w Stanach Zjednoczonych. Dzięki temu nauczyciele szkół średnich w USA będą mogli korzystać z platformy „Auschwitz. In Front of Your Eyes”, oferującej zwiedzanie online z przewodnikiem Miejsca Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau dla uczniów.

W 2026 roku Fundacja oraz Echoes & Reflections zapewnią grupom nauczycieli bezpłatny dostęp do zwiedzania online. Umożliwi to wykorzystanie tego nowoczesnego narzędzia edukacyjnego, a następnie jego wdrożenie w szkołach i lokalnych społecznościach.

„Potencjalna skala tej współpracy ma dla nas szczególne znaczenie. Od momentu powstania w 2005 roku program Echoes & Reflections dotarł do ponad 175 000 edukatorów, którzy mają możliwość dotarcia do milionów uczniów w całych Stanach Zjednoczonych. Otwiera to realną szansę na wprowadzenie edukacji opartej na autentycznym miejscu byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz do amerykańskich klas” – powiedział Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau.

„Z ogromnym entuzjazmem rozpoczynamy tę współpracę. Możliwość wirtualnego przeniesienia amerykańskich edukatorów do tego ważnego miejsca historii Shoah bez wątpienia wzmocni ich wiedzę oraz kompetencje dydaktyczne, pogłębiając proces nauczania i zrozumienia wśród uczniów” – powiedziała Lindsay J. Friedman, dyrektor zarządzająca programu Echoes & Reflections.

W ramach wspólnej inicjatywy każde zwiedzanie online będzie uzupełnione o dodatkowy komponent edukacyjny przygotowany przez Echoes & Reflections. Obejmie on wskazówki dla nauczycieli dotyczące przygotowania uczniów do udziału w zwiedzaniu, a także dostęp do dodatkowych materiałów dydaktycznych oraz rekomendacji pedagogicznych. Program opracuje również zestaw zasobów online wspierających nauczycieli w przygotowaniu oraz omówieniu tego doświadczenia z uczniami.

Dla Fundacji Auschwitz-Birkenau współpraca ta stanowi istotny krok w kierunku poszerzenia międzynarodowego zasięgu edukacji o Auschwitz i Shoah. Udostępnienie programu „Auschwitz. In Front of Your Eyes” nauczycielom w Stanach Zjednoczonych nie tylko umożliwia dotarcie do szerokiego grona odbiorców, dla których osobista wizyta w Miejscu Pamięci często nie jest możliwa, lecz także wspiera rzetelną, pogłębioną edukację opartą na autentyczności i wiarygodnej narracji historycznej.

Echoes & Reflections jest programem partnerskim Anti-Defamation League (ADL), USC Shoah Foundation oraz Yad Vashem.

Tajwan przeznaczy 50 000 dolarów amerykańskich na finansowanie specjalnego programu stypendialnego dla ukraińskich konserwatorek realizowanego przez Fundację Auschwitz-Birkenau oraz Muzeum Auschwitz. Uczestniczki programu zostały zmuszone do opuszczenia swojego kraju.

Projekt został uruchomiony w marcu 2022 roku, kiedy setki tysięcy obywateli Ukrainy uciekały do Polski w wyniku rosyjskiej agresji.

Memorandum of Understanding (MoU) w tej sprawie zostało podpisane 14 grudnia 2023 roku w Warszawie przez Sharon S. N. Wu, szefową Przedstawicielstwa Tajpej, dr. Piotra M. A. Cywińskiego, prezesa Fundacji Auschwitz-Birkenau, oraz Wojciecha Soczewicę, dyrektora generalnego Fundacji.

„Choć dzieli nas odległość geograficzna, Tajwan, Polska i Ukraina łączy głęboka więź oparta na zaangażowaniu w edukację, demokrację oraz dążenie do lepszej przyszłości” – podkreśliła Sharon S. N. Wu.

Ukraińskie konserwatorki pracują w Muzeum, zajmując się ochroną pozostałości niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Program zapewnia im również wsparcie w postaci szkoleń zawodowych oraz pomoc w integracji na rynku pracy.

Wcześniej wsparcia dla programu stypendialnego udzieliły także Niemcy.

Zachowanie autentyczności Miejsca Pamięci Auschwitz stanowi główne zadanie Fundacji Auschwitz-Birkenau.