Aktualności

9 października w Miejscu Pamięci Auschwitz odbyło się 15. posiedzenie Komitetu Międzynarodowego Fundacji Auschwitz-Birkenau. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele państw wspierających działania Fundacji na rzecz zachowania Miejsca Pamięci.

Otwierając posiedzenie, Józef Wancer, przewodniczący Komitetu Finansowego Fundacji, który przewodniczył obradom, powiedział: „Ostatnie posiedzenie Komitetu Międzynarodowego w Miejscu Pamięci Auschwitz odbyło się trzy lata temu. To, że możemy dziś być tutaj, w miejscu, które staramy się chronić, ma szczególne znaczenie. Dla mnie osobiście jest to niezwykle ważne, ponieważ moja babcia i jej troje dzieci zostali tutaj zamordowani. Nasze działania mają na celu zapewnienie, aby taka tragedia nigdy więcej się nie powtórzyła”.

Dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau oraz prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau, podkreślił: „Praca, którą rozpoczęliśmy wspólnie ponad 15 lat temu, ma ogromne znaczenie. Widzimy, że świat zmienia się w nieprzewidywalny sposób. Nie wiemy, co przyniosą najbliższe miesiące. Trwały pokój może powstać jedynie na fundamencie pamięci.

„Gdy wiele lat temu mówiłem, że pamięć jest kluczem do przyszłości, często słyszałem, że są to słowa, które dyrektor Miejsca Pamięci Auschwitz musi wypowiadać. Dziś jednak widać wyraźnie, jak są one istotne w obliczu zagrożeń, jakie może przynieść przyszłość. Dla mnie rok 2024 trwał tylko pół roku, ponieważ jego druga część była niemal w całości poświęcona przygotowaniom do obchodów 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz. Uważam, że była to prawdopodobnie ostatnia tak duża międzynarodowa uroczystość epoki powojennej. Dziś nie żyjemy już w tej epoce. W obecnym czasie świat potrzebuje wyraźnego i silnego głosu płynącego z tego miejsca. Moim zdaniem rola pamięci będzie w tych trudnych czasach tylko rosnąć. Dziękuję Państwu za wsparcie i obecność”.

Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau, przedstawił sprawozdanie z ostatnich działań, w tym z realizacji dodatkowych projektów edukacyjnych finansowanych – co istotne – ze środków pozyskanych poza Funduszem Kapitału Wieczystego.

„Jednym z bardzo ważnych projektów, które wspieramy, jest utworzenie stałej wystawy sztuki obozowej. Plan wystawy jest gotowy, a prace przygotowawcze zaplanowano na najbliższe siedem lat. W budynku dawnej kuchni obozowej na terenie Auschwitz I powstanie ekspozycja prezentująca prace tworzone przez więźniów w obozie oraz dzieła powstałe po wojnie, autorstwa Ocalałych. Ukazują one szerokie spektrum emocji towarzyszących ludziom w realiach obozowych. Znaczna część szacowanego budżetu w wysokości 24 milionów dolarów została już zabezpieczona. Wśród darczyńców prywatnych znajdują się m.in. Evonik Industries oraz Alfred Landecker Foundation. Proces digitalizacji będzie wspierany przez firmę Google” – powiedział Soczewica.

Wskazał również inne inicjatywy: „Nieustannie rozwijamy projekt zwiedzania online na żywo z przewodnikiem. Wprowadziliśmy nowe języki: czeski, japoński, ukraiński i rosyjski. Obecnie zwiedzanie dostępne jest w 11 językach. Coraz więcej młodych ludzi bierze w nim udział, podobnie jak muzea poświęcone Zagładzie, instytucje oraz szkoły, które włączają je do swoich programów. Co istotne, wielu uczestników podkreśla, że doświadczenie to wzmacnia ich chęć osobistej wizyty w Miejscu Pamięci. Kolejnym projektem jest ‘Picture from Auschwitz’, którego celem jest stworzenie wirtualnej scenografii filmowej – cyfrowej repliki terenu, przeznaczonej dla twórców filmowych, którzy ze względów konserwatorskich nie mogą pracować w autentycznej przestrzeni poobozowej”.

Dodał również: „Warto podkreślić wsparcie dla Międzynarodowego Marszu Żywych w wysokości 150 000 dolarów, dzięki któremu zakończono konserwację wszystkich około 8 000 dziecięcych butów znajdujących się w zbiorach Muzeum”.

Sprawozdanie finansowe Fundacji przedstawił wiceprezes zarządu Łukasz Rozdeiczer-Kryszkowski. W 2024 roku Fundacja przekazała niemal 22 miliony złotych na prace konserwatorskie w Miejscu Pamięci Auschwitz, a w 2025 roku kwota ta wzrośnie do niemal 25 milionów złotych. Ponadto Tomasz Walczak, partner w firmie Deloitte, zaprezentował wyniki audytu sprawozdania finansowego przeprowadzonego przez KPMG.

Istotną częścią spotkania było również omówienie prac konserwatorskich realizowanych w Miejscu Pamięci przy wsparciu Fundacji. Rafał Pióro, zastępca dyrektora Muzeum ds. konserwacji, wyjaśnił: „Muzeum dysponuje kompetentnym i doświadczonym zespołem, który realizuje wszystkie prace konserwatorskie. W 2024 roku zakończyliśmy 13 projektów konserwatorskich, przeznaczając na ten cel ponad 21 milionów złotych. W bieżącym roku realizujemy 11 projektów, a dotychczas wydatkowano już 16 milionów złotych. Wszystkie prace prowadzone są zgodnie z najwyższymi standardami konserwatorskimi, co potwierdzają zarówno gremia eksperckie i środowiska naukowe, jak i urząd ochrony zabytków sprawujący nadzór nad tymi działaniami”.

Dodał: „Chciałbym również podkreślić znaczenie dokumentacji, którą tworzymy w trakcie wszystkich prac konserwatorskich. Naszym zadaniem jest zabezpieczenie i zachowanie oryginalnych, historycznych obiektów związanych z funkcjonowaniem KL Auschwitz. Równie istotne jest jednak dokumentowanie prowadzonych działań. W przyszłości dokumentacja ta będzie kluczowym potwierdzeniem autentyczności tych obiektów. Każda osoba będzie mogła w dowolnym momencie zweryfikować, co zostało wykonane, w jaki sposób i w jakim zakresie – zarówno w formie wizualnej, jak i merytorycznej”.

Agnieszka Tanistra-Różanowska, kierowniczka Globalnego Planu Konserwacji, przedstawiła informacje na temat bieżących projektów, w tym prac przy historycznych budynkach oraz ruinach komór gazowych i krematoriów na terenie Auschwitz II-Birkenau, konserwacji malowideł ściennych w Auschwitz I oraz zabezpieczania przedmiotów należących do ofiar, takich jak walizki czy buty dziecięce.

Podkreśliła: „Dokumentacja projektów konserwatorskich jest stale rozwijana – nie tylko fotograficznie, także z wykorzystaniem dronów – ale również poprzez zastosowanie systemów informacji geograficznej (GIS) oraz modelowania informacji o budynku (BIM), w których gromadzone są różnorodne dane dotyczące miejsca oraz obiektów poddawanych konserwacji. Wdrożenie projektu BIM zostało wyróżnione podczas konferencji InfraBIM 2025. Muzeum, jako instytucja realizująca projekt, otrzymało nagrodę w konkursie InfraLIDER właśnie za wykorzystanie tej technologii w ochronie zabytkowej zabudowy poobozowej”.

Oprócz wysłuchania sprawozdań członkowie Komitetu Międzynarodowego mieli również możliwość zapoznania się na miejscu z przebiegiem prac konserwatorskich przy historycznej murowanej łaźni w sektorze BIa Auschwitz II-Birkenau.

Na zakończenie członkowie Komitetu Międzynarodowego wzięli udział w otwarciu wystawy „Błękit pruski” autorstwa Yishai Jusidmana.

Muzeum Auschwitz, jako instytucja realizująca projekt, zostało wyróżnione podczas konferencji InfraBIM 2025 za wdrożenie projektu Building Information Modeling (BIM) w procesie konserwacji historycznych obiektów na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau.

Projekt „Wdrożenie BIM w cyklu życia obiektów zlokalizowanych na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau”, realizowany w Muzeum Auschwitz od kilku lat, otrzymał wyróżnienie w konkursie infraLIDER w kategorii „instytucja zamawiająca”. Główną nagrodę przyznano Centralnemu Portowi Komunikacyjnemu, natomiast drugie wyróżnienie otrzymała Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

„Znalezienie się w gronie tak dużych inwestorów publicznych z obszaru budownictwa, infrastruktury strategicznej i cyfryzacji ma dla nas szczególne znaczenie” – powiedziała Agnieszka Tanistra-Różanowska, kierowniczka Globalnego Planu Konserwacji.

BIM (Building Information Modeling) to proces tworzenia i zarządzania danymi dotyczącymi obiektu budowlanego – od etapu projektowania i realizacji, po jego użytkowanie i konserwację. Wykorzystuje on cyfrową reprezentację fizycznych i funkcjonalnych cech obiektu, co umożliwia bardziej precyzyjne planowanie i zarządzanie projektami.

„Wdrażanie BIM w Muzeum prowadzone jest konsekwentnie od 2017 roku przez interdyscyplinarny zespół w ramach Globalnego Planu Konserwacji. Dzięki pracy i zaangażowaniu specjalistów program ten umożliwił stworzenie systemu wspierającego projekty konserwatorskie związane z ochroną pozostałości obozu” – powiedział Tomasz Zemła, nadzorujący projekt i odpowiedzialny za wdrażanie technologii BIM w Muzeum.

„W Muzeum Auschwitz metodologia BIM – pierwotnie opracowana na potrzeby branży budowlanej – jest wykorzystywana do ochrony obiektów historycznych. Muzeum dąży do maksymalnego wykorzystania dostępnych narzędzi i technologii, aby zapewnić jak najpełniejszą i najbardziej wierną dokumentację powierzonych mu obiektów. Zastosowanie BIM na taką skalę, w sposób zaawansowany i konsekwentny, dostosowany do specyfiki zabytkowej zabudowy, ma charakter pionierski w dziedzinie ochrony dziedzictwa w Polsce. Tym większą wartość ma otrzymane wyróżnienie” – podkreśliła Tanistra-Różanowska.

Prace w ramach Globalnego Planu Konserwacji finansowane są przez Fundację Auschwitz-Birkenau, która zarządza Funduszem Kapitału Wieczystego utworzonym w celu ochrony wszystkich pozostałości byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz.

InfraBIM to największe wydarzenie poświęcone cyfryzacji budownictwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Podczas konferencji, która odbyła się w Krakowie w dniach 10–12 czerwca, omawiano m.in. zagadnienia cyfryzacji budownictwa, BIM, innowacji oraz przyszłości branży budowlanej.

25 czerwca w siedzibie PZU w Warszawie odbyło się 20. posiedzenie Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Misją Fundacji jest zabezpieczenie procesu zachowania autentycznych pozostałości niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau oraz wspieranie działalności edukacyjnej Miejsca Pamięci.

Na początku spotkania uczczono minutą ciszy pamięć Mariana Turskiego, Ocalałego z Auschwitz, który zmarł 18 lutego 2025 roku.

Otwierając posiedzenie, przewodniczący Rady Marek Zając podziękował Hannie Machińskiej, przewodniczącej Rady Fundacji PZU, za umożliwienie organizacji spotkania w siedzibie spółki. Od tego roku PZU będzie wspierać Fundację Auschwitz-Birkenau w zakresie usług księgowych oraz HR.

Prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau i dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, dr Piotr M. A. Cywiński, podkreślił znaczenie obchodów 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz, które odbyły się 27 stycznia. W wydarzeniu wzięło udział ponad 50 Ocalałych oraz blisko trzy tysiące gości z całego świata, w tym delegacje z ponad 50 państw, reprezentowane przez członków rodzin królewskich, prezydentów, premierów, ministrów i dyplomatów.

„Było to bezprecedensowe przedsięwzięcie dla Muzeum. Co istotne, udało się osiągnąć znacznie więcej niż to, co było widoczne podczas samych obchodów – zarówno na miejscu, jak i w transmisji telewizyjnej. Szczególnie ważne było to, że podczas wydarzenia nie wygłoszono przemówień politycznych, a cała uwaga została skupiona na słowach Ocalałych. W trakcie przygotowań do rocznicy prowadzono również rozmowy dotyczące m.in. wsparcia nowego projektu wystawienniczego – stałej wystawy sztuki obozowej, którą chcemy stworzyć w budynku dawnej kuchni obozowej na terenie Auschwitz I” – powiedział dr Cywiński.

„Sztuka tworzona przez więźniów niesie ogromny ładunek emocjonalny i ukazuje proces odczłowieczenia zachodzący w obozie. Ta stała wystawa z pewnością pomoże zwiedzającym lepiej zrozumieć ten wymiar tragedii Auschwitz” – dodał.

Muzeum posiada największą kolekcję sztuki obozowej tworzonej przez więźniów w czasie funkcjonowania obozu, a także dzieł powstałych po wojnie przez Ocalałych. Realizacja projektu będzie możliwa dzięki działaniom fundraisingowym prowadzonym przez Fundację.

Jak podkreślił dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau, Wojciech Soczewica, większość środków niezbędnych do realizacji tej wystawy – zarówno na konserwację samego budynku, jak i przygotowanie ekspozycji – została już zabezpieczona. „Proces digitalizacji prac będzie wspierany przez firmę Google, a realizacja całego projektu potrwa kilka lat. Już podczas kolejnych spotkań będziemy mogli informować o postępach w tym wyjątkowym projekcie, który spotkał się z dużym zainteresowaniem darczyńców” – powiedział.

Wojciech Soczewica odniósł się również do rozwoju projektu zwiedzania online „Auschwitz. In Front of your Eyes”, który został rozszerzony o kolejne wersje językowe materiałów multimedialnych.

Podczas spotkania omówiono także nowy projekt realizowany dzięki dodatkowym środkom Fundacji – stworzenie wirtualnej scenografii filmowej, która wesprze twórców filmów fabularnych i dokumentalnych. Projekt został zaprezentowany podczas tegorocznego rynku filmowego w Cannes.

Podkreślono, że środki przeznaczane na działalność edukacyjną Fundacji nie pochodzą z zysków Funduszu Kapitału Wieczystego, który wspiera wyłącznie prace konserwatorskie.

Agnieszka Tanistra-Różanowska, kierowniczka Globalnego Planu Konserwacji, przedstawiła informacje dotyczące bieżących projektów konserwatorskich, obejmujących zarówno historyczne budynki na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, jak i przedmioty należące do ofiar Auschwitz, takie jak walizki czy buty.

„Dokumentacja projektów jest stale rozwijana, zarówno w systemie informacji geograficznej (GIS), jak i w modelowaniu informacji o budynku (BIM). Wdrożenie tego drugiego rozwiązania zostało wyróżnione podczas konferencji InfraBIM 2025. Muzeum, jako zamawiający, otrzymało nagrodę w konkursie InfraLIDER właśnie za wykorzystanie technologii BIM w konserwacji historycznej zabudowy poobozowej” – powiedziała.

W bieżącym roku Fundacja Auschwitz-Birkenau planuje przeznaczyć na prace konserwatorskie prowadzone w Muzeum niemal 25 milionów złotych. W ubiegłym roku było to blisko 22 miliony złotych.

Podczas posiedzenia Rada zatwierdziła sprawozdanie merytoryczne z działalności Fundacji za 2024 rok, a także roczne plany działalności i finansowe. Członkowie Rady zatwierdzili również sprawozdanie finansowe Fundacji za 2024 rok.

Członkowie Rady podziękowali także firmie Deloitte, która od ponad dekady wspiera Fundację Auschwitz-Birkenau pro bono w zakresie usług księgowych i HR.

Hiszpania zdecydowała o podwojeniu swojego wkładu do Funduszu Kapitału Wieczystego Fundacji Auschwitz-Birkenau, który umożliwia zachowanie autentyczności pozostałości byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Łączne wsparcie Hiszpanii wynosi obecnie 200 000 euro.

10 czerwca 2025 roku przedstawiciele Fundacji oraz ambasador Hiszpanii w Polsce, Ramiro Fernández Bachiller, podpisali oficjalne potwierdzenie przekazania darowizny.

W 2024 roku wartość Funduszu Kapitału Wieczystego Fundacji przekroczyła 180 milionów euro. Od 2012 roku Fundacja przekazała Muzeum ponad 148 milionów złotych na prace konserwatorskie, w tym 22 miliony złotych w samym 2024 roku.

Hiszpania należy do krajów, których obywatele najczęściej odwiedzają Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau. W 2024 roku miejsce to odwiedziło ponad 78 000 osób z Hiszpanii.

Muzeum współpracuje również z hiszpańską firmą Musealia przy wystawie objazdowej poświęconej historii niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz pt. „Auschwitz. Not long ago. Not far away.”. Wystawa, prezentowana obecnie w Kanadzie, została dotychczas zobaczona przez ponad 1,5 miliona osób w różnych miejscach na świecie.

W Hiszpanii działa także Honorowy Konsul Miejsca Pamięci Auschwitz ds. Dyplomacji Pamięci, Enrique de Villamor y Soraluce. Jego działalność koncentruje się na prezentowaniu wystaw dotyczących historii Auschwitz oraz organizowaniu wizyt studyjnych w Miejscu Pamięci dla uczniów i nauczycieli. Na Uniwersytecie w Burgos funkcjonuje Katedra Praw Człowieka i Kultury Demokratycznej – pierwsza na świecie jednostka akademicka tego typu, utworzona we ścisłej współpracy z Muzeum Auschwitz.

Misją Fundacji Auschwitz-Birkenau jest finansowanie Globalnego Planu Konserwacji – długofalowego programu mającego na celu zachowanie wszystkich pozostałości obozowych. Jego nadrzędnym celem jest możliwie najwierniejsze zachowanie autentyczności i czytelności przestrzeni poobozowej dla przyszłych pokoleń.

Chorwacja została 41. państwem wspierającym Fundusz Kapitału Wieczystego Fundacji Auschwitz-Birkenau. Środki te umożliwiają zachowanie autentyczności pozostałości niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Wkład Chorwacji wyniesie 230 000 euro i stanowi część wspólnej deklaracji państw byłej Jugosławii o łącznej wartości jednego miliona euro.

Porozumienie zostało podpisane 7 kwietnia 2025 roku w Ambasadzie Chorwacji w Warszawie w obecności minister kultury i mediów Chorwacji, Niny Obuljen Koržinek.

„Chorwacja odegrała kluczową rolę w trwającym ponad dwa lata procesie budowania koalicji państw wspierających działania Fundacji na Bałkanach. Chciałbym szczególnie podziękować za osobiste zaangażowanie ambasadora Tomislava Vidosevicia. Jego wsparcie przyczyniło się do zbudowania bliskich relacji z władzami Chorwacji” – podkreślił Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Podczas spotkania Chorwacja potwierdziła swoje zaangażowanie w przyspieszenie realizacji wspólnej wystawy państw postjugosłowiańskich w bloku 17 na terenie byłego obozu Auschwitz I. Rozmowy dotyczyły również planów wdrożenia projektu „Auschwitz. In Front of your Eyes”, umożliwiającego zwiedzanie online z przewodnikiem. Inicjatywa ta ma przyczynić się do upowszechniania wiedzy o historii niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz oraz upamiętnienia jego ofiar w chorwackich szkołach.

Celem Fundacji Auschwitz-Birkenau jest finansowanie Globalnego Planu Konserwacji – długofalowego programu mającego na celu zachowanie wszystkich pozostałości obozowych. Nadrzędną zasadą tych działań jest jak najwierniejsze zachowanie autentyczności przestrzeni poobozowej dla przyszłych pokoleń.

Od 2012 roku Fundacja przekazała Muzeum ponad 148 milionów złotych na prace konserwatorskie, w tym 22 miliony złotych w samym 2024 roku. Wartość Funduszu Kapitału Wieczystego przekroczyła 180 milionów euro w 2024 roku.

W ostatnich latach Fundacja pozyskała również dodatkowe środki na wsparcie działalności edukacyjnej Muzeum. Darczyńcy przekazali na ten cel ponad 3 miliony euro. Środki te są wykorzystywane na rozwój i rozbudowę platformy zwiedzania online „Auschwitz. In Front of your Eyes” oraz szkolenia przewodników.